Podsumowanie projektu „Jak mówić o niepełnosprawności”
Treść
W każdy poniedziałek pedagog specjalny prowadził na świetlicy szkolnej projekt edukacyjny dla uczniów klas 1–3 pt. „Jak mówić o niepełnosprawności”. Celem zajęć było uwrażliwienie dzieci na potrzeby osób z różnymi niepełnosprawnościami, rozwijanie empatii oraz budowanie postawy szacunku i akceptacji wobec drugiego człowieka.
Podczas spotkań poruszaliśmy wiele ważnych tematów związanych z codziennym życiem osób z niepełnosprawnościami. Na początku projektu uczniowie poznawali zagadnienia związane z niepełnosprawnością ruchową. Dzieci miały możliwość spróbowania jazdy na wózku inwalidzkim, dzięki czemu mogły lepiej zrozumieć trudności, z jakimi na co dzień mierzą się osoby poruszające się na wózkach. Wspólnie rozmawialiśmy o barierach architektonicznych oraz udogodnieniach znajdujących się w szkole i przestrzeni publicznej. Uczniowie poznali również zasady właściwego udzielania pomocy osobom z niepełnosprawnością ruchową oraz obejrzeli film ukazujący wspólną zabawę dzieci sprawnych i poruszających się na wózkach.
W ramach obchodów Dnia Osób Niewidomych dzieci poznawały świat osób z niepełnosprawnością wzroku. Oglądały filmy przedstawiające codzienne funkcjonowanie osób niewidomych, a następnie wykonywały różne zadania z zasłoniętymi oczami, takie jak nalewanie wody, przygotowywanie kanapki, rozpoznawanie przedmiotów dotykiem czy memory dźwiękowe. Uczniowie mieli również okazję poznać alfabet Braille’a podczas pogadanki przeprowadzonej przez tyflopedagoga oraz samodzielnie rozszyfrowywali wyrazy zapisane alfabetem osób niewidomych.
Dzieci miały również okazję poznać podstawy języka migowego. Wspólnie uczyliśmy się kilku znaków oraz rozmawialiśmy o funkcjonowaniu osób głuchych i słabosłyszących. Uczniowie poznali przyczyny niedosłuchu, dowiedzieli się, czym jest hałas i jaki ma wpływ na słuch człowieka. Poprzez zabawy, takie jak „głuchy telefon” czy „jaka to melodia”, mogli lepiej zrozumieć znaczenie słuchu w codziennej komunikacji. Dzieci próbowały także czytać z ruchu warg oraz oglądały filmy przedstawiające codzienne życie osób niesłyszących uczących się zarówno w szkołach specjalnych, jak i ogólnodostępnych. Szczególne emocje wzbudził film „Through Ellen's Ears”, który stał się punktem wyjścia do rozmowy o uczuciach, trudnościach i potrzebach osób z niepełnosprawnością słuchu.
Z okazji Dnia Chorych na Padaczkę uczniowie poznali objawy epilepsji, czynniki mogące wywołać napad oraz przypomnieli sobie zasady właściwego postępowania podczas ataku padaczki. Dzieci uczestniczyły w eksperymencie „burza śnieżna”, który pomagał zobrazować działanie mózgu podczas napadu, a także w zabawach ruchowych rozwijających współpracę i komunikację. Utrwaliły również zasady udzielania pomocy osobie doświadczającej napadu padaczkowego oraz uczyły się rozpoznawać zachowania wspierające i niewłaściwe wobec osoby chorej.
Z okazji Światowego Dnia Osób z Zespołem Downa uczniowie uczestniczyli w „skarpetkowym memory”, a także tworzyli kolorowe skarpetki nie do pary – symbol akceptacji, różnorodności i solidarności z osobami z zespołem Downa. Oglądali również filmy przedstawiające codzienne życie osób z zespołem Downa oraz brali udział w grach i zabawach integracyjnych pokazujących, że mimo różnic wszyscy mamy podobne potrzeby, marzenia i zainteresowania.
W ramach obchodów Światowego Dnia Świadomości Autyzmu ubraliśmy się na niebiesko i poznawaliśmy różne rodzaje nadwrażliwości sensorycznych – dotykowych, słuchowych i zapachowych. Uczniowie wykonywali masy sensoryczne z różnych produktów, a także rozmawiali o tym, w jaki sposób sklepy i przestrzenie publiczne są dostosowywane do potrzeb osób w spektrum autyzmu. Zastanawialiśmy się również, jak osoby w spektrum radzą sobie w trudnych i stresujących sytuacjach, poznając między innymi słuchawki wygłuszające, koce obciążeniowe czy sensoryczne powierzchnie pomagające w wyciszeniu. Dzieci oglądały także materiały edukacyjne pokazujące, w jaki sposób osoby w spektrum autyzmu mogą odbierać bodźce z otoczenia.
Ważnym elementem projektu było również poznawanie różnych sposobów komunikowania się osób niemówiących lub mających trudności w porozumiewaniu się za pomocą mowy. Podczas zajęć poświęconych komunikacji alternatywnej i wspomagającej uczniowie poznali książki do komunikacji, komunikatory jednoprzyciskowe, program MÓWik oraz nowoczesne rozwiązania wykorzystujące sterowanie wzrokiem. Dzięki temu mogli przekonać się, że każdy człowiek ma prawo do wyrażania swoich potrzeb, uczuć i myśli, niezależnie od sposobu komunikowania się.
Podczas Europejskiego Dnia Walki z Dyskryminacją rozmawialiśmy o prawach osób z niepełnosprawnościami oraz oglądaliśmy film dotyczący stereotypów, z jakimi często muszą się mierzyć. Uczniowie zastanawiali się również, w jakich zawodach i dyscyplinach sportowych możemy spotkać osoby z niepełnosprawnościami. Efektem tych rozmów były plakaty przedstawiające prawa osób z niepełnosprawnościami w obszarach takich jak sport i rozrywka, praca, miłość oraz przyjaźń.
Z okazji Dnia Godności Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną uczniowie uczestniczyli w zajęciach prowadzonych metodą Porannego Kręgu. Poznali sposoby pracy wykorzystywane z osobami z głęboką i wieloraką niepełnosprawnością oraz doświadczali różnorodnych bodźców angażujących wszystkie zmysły. Wspólnie śpiewaliśmy piosenkę powitalną przy akompaniamencie bębenka, dzieci doświadczały świata poprzez zapach, smak, dotyk, słuch i wzrok oraz uczyły się określać pogodę, dzień tygodnia i porę roku za pomocą symboli PCS. Zajęcia pozwoliły dzieciom lepiej zrozumieć potrzeby osób z niepełnosprawnością intelektualną oraz znaczenie indywidualnego podejścia i budowania relacji opartych na szacunku i godności.
Dzieci z ogromnym zaangażowaniem uczestniczyły w zajęciach. Z każdym kolejnym spotkaniem coraz lepiej rozumiały świat osób z niepełnosprawnościami, zadawały wiele pytań i z ciekawością poznawały nowe zagadnienia. Takie zajęcia są niezwykle ważne we współczesnym świecie, w którym coraz częściej spotykamy się z edukacją włączającą, a przestrzeń społeczna staje się coraz bardziej dostępna dla osób z niepełnosprawnościami.
Wierzymy, że dzięki takim działaniom dzieci uczą się dostrzegać w osobach z niepełnosprawnościami przede wszystkim człowieka – równego, wartościowego i mającego takie same prawa do życia, nauki, pracy, przyjaźni i szczęścia.
Serdecznie dziękujemy wszystkim uczniom za ogromne zaangażowanie, otwartość i piękną empatię, którą wykazywali podczas całego projektu.
Priorytetem podczas spotkań było aktywne uczestnictwo uczniów, ich zaangażowanie oraz doświadczanie omawianych zagadnień poprzez praktyczne działania. Poniższe zdjęcia i materiały stanowią jedynie część realizowanych aktywności.
Poniżej znajdują się zdjęcia dotyczące wyżej opisanego projektu.